3.KRITIKA KRISTAUTASUNARI,
JAINKOAREN HERIOTZA ETA GAINGIZAKIA.
3.1.KRITIKA KRISTAUTASUNARI.
·
Kristautasuna kritikatzen du morroien morala
izateagatik.
·
2 MORAL BEREIZTEN DITU:
a)
JAUNEN
MORALA: “bizitza osoa” goresten du; bere definizioaren arabera , “onak”
“noblea” eta “ gaiztoak” “plebeioa” esan nahi dute. Bere balioak botere nahia ,
indarra, handinahia eta hierarkia dira. Bizitza maite eta goratzen du , haren
irrazionaltasuna barne.
b)
MORROIEN
MORALA: Kristautasunaren, budismoaren , idealismoaren, sozialismoaren eta
demokrazioaren morala da. Koldarkeria du oinarri , bizitzaren
irrazionaltasunari eta gaingizakiaren indarrari dien beldurragatik sortu baita.
Þ
Bizitzaren kontrako balioak aldarrikatzen ditu
eta gorputza , sena, grina, plazera, balore estetikoak ukatzen. Bizitza ahula eta endekatua goresten du.
Þ
Bere balioak jatorizko balioak, jaunena
eraldatzetik sortu ditu, horien kontrakoak eskatuta: ezberdinatsunaren aurrean, berdintasuna; indararen aurrean mantsotasuna…
Þ
Eradaltze horren emaitza honako da: ONA = morroia=ahula , arrunta mendekoa, heriotz haraindiko bizitzari
begiratzen diona. GAIZTOA=noblea= indartsua, ahaltsua , harroa,
lurreko bizitzari lotua.
·
Bi moralak elkarrekin bizi daitezke, baina
morroiek ez dituzte jaunak onartzen eta beren moralera makurrarazi dituzte.
·
Nietzschek honela definitzen du MORALA: “ bizitzaz mendeku hartu duen
gizaki koldarraren idiosinkrazia”. HURRENGO
SALAKETAK LEPORATZEN DIZKIO KRISTAUTASUNARI:
1.
Beldurra,
larrimin- eta ezintasun-sentimendutik sortu da.
2.
Gurtzen
dituen naturaz gaindiko izaki transzendenteak gezurrezkoak dira.(
=metafisika)
3.
Antzinatasun
klasikoaren balio dionisiakoak baztertzen ditu.
4.
Mundu
erreala ukatzen du mundo ideial baten asmakizunaren bidez.
5.
Platonismo
herrikoia da, arrunta, ahulentzat eta esklaboentzat.
Þ
Balore
dekadeenteak proposatzen ditu, artaldearenak: mendekotasuna, obendientzia ,
sakrifizioa, bekatua eta damua. Bizitzaren
kontrako eraso larrienak errua eta penitentzia konteptuak dira.
·
ANTIKRISTOA idazlanean
dio erlijioa jabeen aurkako herri xehearen matxinada dela.
§
Jesukristo ez zen jainkoaren semea , ezta
elizaren sortzailea. Bai gizon APALA eta
BIHOZBERA, antolamendu oro ukatu zuena bakearen eta mantsotasunaren berri
ona ekartzean.
§
PAULO
TARSOKOA da elizaren benetako sortzaile: mirariak , apaizak, sariak,
zigorrak, hierarkia, ondoko bizitza, epaiketa, berpizkundea, asmatu zituena.
§
BEKATUA
eta AZKEN EPAIKETA sinestunak artaldean atxikitzeko elizaren tresnak dira.
3.2.JAINKOAREN HERIOTZA.
·
Jainkoaren heriotzak hauek baztertzea esan nahi
du: morroien morala, transzendentzia, erlijioa eta idealismoa.
·
Zientzia Alaian jainkoaren heriotza
aldarrikatzen du: Europan fedearen gainbehera antzematen da. Jainkoa hiltzeak
balio kristaua desagertu direla esan nahi du. ATEISMOAREN aldarrikapenak gizakiak bete behar duela Jainkoaren
lekua.
·
Harrezkero, gizaki da, ez Jainkoa, balioen eta
legeen sortzaile. Giza garapena eta indar sortzaileak dakartza.
-HONELA MINTZATU ZEN ZARATUSTRA.
·
Jainkoaren heriotzaren berriak moralitate
eraldakuntza esan nahi du. Gertakizun historikoa da, nahiz eta noiz gertatuko
den ez zehaztu.
·
Horretaz, lehena jabetzen dena GIZAKI ZOROA da: ohiuka eta sinistu
ezinik, bere onetik aterata aurkezten da besteen aurrean. Dakarren berria da
gizakiaren erabateko garapena gertagarria dela.
Þ
Jainkoaren heriotaren ondorioz, gizakiak berez dagokiona berreskuratu
dezake. Gizakia mundu honi lotua egongo da, ez harainidkoari.
Þ
Balio moral
absolutuak suntsituko dira eta nihilismoa agertu. Baina sozialismoan eta
demokrazian kristau balioak jarraitzen dute itxura laikoa hartuta.
3.3.GAINGIZAKIA.
·
Jainkoa
hiltzearen ondorengo urratsak hauek dira:
1.
GIZAKIA
NORAEZEAN: Idealismoaren eta transzendentziaren oinarririk eza. Gizaki
NIHILISTA: bizirik dagoen hila da.
Balorerik gabe. Azken gizakia gu guztiak gara, eta orain igande aserdura
guk geuk betetu behar dugu.
2.
GAINGIZAKIA:
Sormena eta gizai-maila berria garatuko ditu, haraindiko munduko ametsak
lurrera ekarriko ditu.
Gaingizaiaren Teoria
batera dator garaiko eboluzionismoarekin: ez dago gizatasunaren bat-bateko
sorkuntzarik, giza bilakaerak aurrera egingo du gaingizakiarengana arte eta ez
dago arima-gorputza banaketarik.
v
GAINGIZAKIAREN
EZAUGARRIAK:
ü
Jainkoaren heriotzaren ondorioa da,
ü
Botere nahia
ü
Jaunen morala
ü
Transzendentziari eta idealismoari uko
ü
Balio erlatibo berrien sortzaile
ü
Zaratustrak aurreikusia.
v
Datorren arren, aurrerabidea bultzatu behar da: iraganarekin apurtu eta gizaki
berria sortu , nork bere etorkizuna norbere gogora egokitu , tradizioaren zama
kendu, etorkizunaren jabe izateko, bizi-maila hobea erdietsi eta aurrekoa
gainditzeko borondatea izan.
·
Gaingizakia giza IZPIRITAUREN BILAKAERAREN EMAITZA da. Honakoa da:
1.
FASEA: ESPIRITUA GAMELU BIHURTU:
Idealismoaren menpe, lege moralaren aurrean makurtu, gogo onez darama
bizkarreko zama à
agindu astunak eta zorrotzak eta gustoko du sufrimendua.
2.
FASEA: GAMELUA LEHOI BIHURTU:
Ergelkeriaz jabetu eta aurreko bizieraren aurka, larriminaren zama arindu nahi
du.
IDEALISMOAREN GAINBEHERA.
Þ
Lege moral idealistaren lekuan, bere nahia
ezarri nahi du, baina ez indar nahikorik balio berriak sortzeko.
Þ
NIHILISMOA da , Europar nihilismoa. Sintomak:
balio sakratuak gainbeheran daudenez gizakiak jokabidearen oinarriak galdu
ditu, bizi helmuga eta zergatia ez dakizki , metafisikaren amaierako garaia da.
3.
FASEA: LEHOIA HAUR BIHURTU:
Haurra balio berriak sortzeko gai da, egoera berriei , ezezegunei , bai esaten
dizkie jolasean beti.
·
Nietzschek dio Jainkoaren heriotzaren prozesuak
badirauela oraindik eta optimismoa erakusten du gaingizakiaren etorreragatik.
Baina prozesua bizkortu behar dela aldarrikatzen du: jausten ari denari bultza egin
behar zaio.
